Research article | Open Access
Journal of Research in Education and Teaching 2025, Vol. 14(2) 1-27
Eğitim Alanında Örgütsel Mutluluk Konulu Lisansüstü Tezlere Yönelik Bir İçerik Analizi
pp. 1 - 27
Publish Date: December 31, 2025 | Single/Total View: 2/4 | Single/Total Download: 2/5
Abstract
Betimsel içerik analizi yöntemi ile yürütülen bu nitel araştırmada, eğitim- öğretim alanındaki örgütsel mutluluk konulu lisansüstü tez çalışmalarının incelenmesi, konuya dair eğilimin tespit edilmesi ve gelecek çalışmalara ışık tutulması amaçlanmıştır. Ölçüt örnekleme yöntemi ile oluşturulan çalışma grubu; 2015-2025 yılları arasında alanyazına kazandırılan, “Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı” arşivinde yer alan, “örgütsel mutluluk”, “işte mutluluk”, “işyeri mutluluğu” ve “mutluluk” anahtar kelimelerine sahip 77 adet lisansüstü tez çalışmasından oluşmaktadır. İlgili tezler; “türü”, “yayın yılı”, “çalışmanın yürütüldüğü yükseköğretim kurumu”, “anabilim dalı/ bilim dalı”, “ilişkili konu”, “bilimsel yaklaşım”, “model/desen”, “örnekleme yöntemi”, “örneklem büyüklüğü”, “çalışma grubu”, “veri toplama araçları”, “öneriler” ve “kaynakça” temaları ile değerlendirilmiş, frekans ve yüzde değerleri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular; konunun ağırlıklı olarak nicel türde yüksek lisans çalışmalarla ele alındığını, liderlik konusu ile ilişkilendirildiğini, sayıca en fazla İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi bünyesinde çalışıldığını, çalışmalarda yoğun olarak ilişkisel tarama modeli ve “Örgütsel Mutluluk Ölçeği” nin tercih edildiğini göstermektedir. İncelenen tezlerdeki çalışma grubunun ise yüksek oranda basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlendiği, 501 ve üzeri sayıda olduğu ve öğretmenlerden oluştuğu tespit edilmiştir. Örgütsel mutluluk konulu lisansüstü tez çalışmalarının her geçen yıl sayıca artış göstermesi ve sunulan öneriler, alandaki ihtiyacı betimler niteliktedir. Araştırmadan ortaya çıkan sonuçlar bağlamında eğitim-öğretim alanında özellikle doktora düzeyinde ve karma yöntem araştırmalarının artırılması, mutluluk kavramının fizyolojik boyutlarının da dikkate alınarak disiplinler arası çalışmalar yapılması önerilmiştir.
Keywords: Eğitim, mutluluk, örgütsel mutluluk, lisansüstü tez, içerik analizi
APA 7th edition
Ozdemir, C., & Coruk, A. (2025). Eğitim Alanında Örgütsel Mutluluk Konulu Lisansüstü Tezlere Yönelik Bir İçerik Analizi. Journal of Research in Education and Teaching, 14(2), 1-27.
Harvard
Ozdemir, C. and Coruk, A. (2025). Eğitim Alanında Örgütsel Mutluluk Konulu Lisansüstü Tezlere Yönelik Bir İçerik Analizi. Journal of Research in Education and Teaching, 14(2), pp. 1-27.
Chicago 16th edition
Ozdemir, Cansu and Adil Coruk (2025). "Eğitim Alanında Örgütsel Mutluluk Konulu Lisansüstü Tezlere Yönelik Bir İçerik Analizi". Journal of Research in Education and Teaching 14 (2):1-27.
Arslan, Y. (2018). Öğretmenlerin farklılıkların yönetimi yaklaşımlarına ilişkin algıları ile örgütsel mutluluk algıları ile arasındaki ilişki [Yayımlanmamış doktora tezi]. Kocaeli Üniversitesi.
Ataç, İ., Yüksel, S., Dursun, İ. E. & Özgenel, M. (2022). Türkiye’de öğretmenlerin örgütsel mutluluğu konulu lisansüstü tezlerin analizi (2000-2021): Bir sistematik derleme çalışması. EKEV Akademi Dergisi (92), 297-313. https://doi.org/10.17753/sosekev.1107608
Aytaç, M. S. (2021). Öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile öğretmenlerin örgütsel mutluluk algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi: Şanlıurfa Örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Harran Üniversitesi.
Baixauli E (2017) Happiness: Role of dopamine and serotonin on mood and negative emotions. Emerg Med (Los Angel) 7: 350. doi:10.4172/2165-7548.1000350.
Brickman, P., Coates, D. & Janoff-Bulman, R. (1978). Lottery winners and accident victims: Is happiness relative? J Pers Soc Psychol. 36(8):917-27. doi: 10.1037//0022-3514.36.8.917. PMID: 690806.
Brief, A. P. & Weiss, H. M. (2002). Organizational behavior: Affect in the workplace. Annual Review of Psychology, 53(1), 279-307. 10.1146/annurev.psych.53.100901.135156.
Bulut, A. (2015). Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel mutluluk algılarının incelenmesi: Bir norm çalışması [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
Büyüköztürk, Ş. (2018). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (13. baskı). Pegem Akademi Yayınları.
Coşkun Şimşek, M., Dumlu, B. Ö., & Turanlı, N. (2023). Türkiye’de matematik okuryazarlığı üzerine yapılmış çalışmaların betimsel içerik analizi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 21(3), 1204-1225. https://doi.org/10.37217/tebd.1195319
Çalık, M. & Sözbilir, M. (2014). Parameters of content analysis. Education and Science, 39(174), 33-38.
Çayak, S. (2021). The mediating role of organizational happiness in the relationship between work engagement and life satisfaction: A study on teachers. International Journal of Contemporary Educational Research, 8(4), 27-46.
Çetin, S. & Polat, S. (2019). Ortaokul öğretmenlerinin örgütsel adalet algı düzeyleri ile örgütsel mutluluk düzeyleri arasındaki ilişki. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 171-182.
Diener, E. & Diener, C. (1996). Most people are happy. Psychological Science, 7(3), 181-185. https://doi.org/10.1111/j.1467-9280.1996.tb00354.x.
Diener, E. & Lucas, R. E. (2000). Explaining differences in societal levels of happiness: Relative standards, need fulfillment, culture, and evaluation theory. Journal of Happiness Studies, 1, 41-78.
Doğan, S. (Ed.). (2015). Yaşam doyumu. Seçme konular. (1. baskı). Nobel Yayıncılık.
Doğan, Ü. (2021). Öğretmenlerin kaotik liderlik, örgütsel yabancılaşma ve örgütsel mutluluk algıları arasındaki ilişkinin yapısal eşitlik modellemesi ile incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
Döş, İ. (2013). Mutlu okul. Eğitim ve Bilim Dergisi, 38(170), 265-280.
Ertürk, S., & Koşar, S. (2023). Sosyal yapılandırmacılık konulu tezlerin betimsel içerik analizi. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 10(1), 130-143. https://doi.org/10.51725/etad.1248617
Fisher, C.D. (2010). Happiness at work. International Journal of Management Reviews, 12(4), 384 - 412.
Göktaş, Y., Küçük, S., Aydemir, M., Telli, E., Arpacık, Ö., Yıldırım, G. & Reisoğlu, İ. (2012). Türkiye’de eğitim teknolojileri araştırmalarındaki eğilimler: 2000-2009 dönemi makalelerinin içerik analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(1), 177-199.
Gürbüz, G. (2020). Öğretmenlerin örgütsel mutluluk algıları ile örgütsel güven düzeyleri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bahçeşehir Üniversitesi.
Huxley, A. (1932). Cesur yeni dünya. (Ü. Tosun, Çev.). 26. Baskı. İstanbul: İthaki Yayınları
Ivens, J. (2007). The development of a happiness measure for schoolchildren. Educational Psychology in Practice, 23, 221-239. http://dx.doi.org/10.1080/02667360701507301
İncekara, S. (2020). Özel okul öğretmenlerinin örgütsel mutluluk ve örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi.
Kashdan, T. B., Biswas-Diener, R. & King, L. A. (2008). Reconsidering happiness: The costs of distinguishing between hedonics and eudaimonia. Journal of Positive Psychology, 3, 219-233.
Kaya, D. A. (2019). Dijital çağın hedonist çalışanları: Dijital göçebeler. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi. 5, 101-113.
Kedikli, D., & Katrancı, Y. (2021). Geometrik düşünme düzeyleri ile ilgili tezlerin betimsel içerik analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(2), 251-273. https://doi.org/10.33400/kuje.950983
Korkut, A. (2019). Öğretmenlerin örgütsel mutluluk, örgütsel sinizm ve örgütsel adalet algılarının analizi [Yayımlanmamış doktora tezi]. İnönü Üniversitesi.
Köse, Ö. (2020). Öğretmenlerin algılarına göre okulların dna profilleri ile örgütsel mutluluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi.
Malkoç, A. (2011). Öznel iyi oluş müdahale programının üniversite öğrencilerinin öznel iyi oluş düzeylerine etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
Mele, C., Pels, J. & Polese, F. (2010). A brief review of systems theories and their managerial applications. Service Science 2(1/2), 126 – 135.
Özdemir, Y., Yılmaz Hiğde, A. & Sağkal, A. S. (2021). İlkokul Çocukları İçin Okul Mutluluğu Ölçeği’nin (İçiomö) geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Milli Eğitim Dergisi, 50 (231) , 111-127.
Özsaçmacı, B., Yener, D. & Dursun, T. (2019). Hedonizm, hedonik tüketim ve tüketimde materyalist eğilimler üzerine bir araştırma. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi 5(1), 71-88. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.19.02.1071.
Öztürk Fidan, İ. (2017). Hedonizmden Püritanizme: Eğitim felsefesine ilişkin bir değerlendirme. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(3), 579-621.
Paschoal, T. & Tamayo, A. (2008). Construction and validation of work well-being scale. Avaliação Psicológica, 7(1), 11-22.
Reza, A. H. & Leyli, B. E. (2016). Investigating the role of organizational happiness in teachers’ occupational burnout. Journal of Fundamental and Applied Sciences, 8(2), 1444-1465.
Rokade, P. B. (2011). Release of endomorphin hormone and ıts effects on our body and moods: A review. International Conference on Chemical, Biological and Environment Sciences (ICCEBS'2011) Bangkok.
Seligman, M. E. P. (2004). Authentic happiness: Using the new positive psychology to realize your potential for lasting fulfillment. Simon and Schuster Inc.
Suri, H. & Clarke, D. (2009). Advancements in research systhesis methods: From a methodologically inclusive perspective. Review of Educational Research, 79(1), 395-430.
Şahin, B. (2020). Okul müdürlerinin liderlik stillerinin okul mutluluğunu yordama düzeyi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
Telef, B. B. (2014). Okul çocuklarının mutluluk envanteri: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Online Journal of Educational Sciences, 6(1), 130-143. http://dx.doi.org/10.15345/iojes.2014.01.013.
Tınaztepe, C. & İrge, N. T. (2021). Çalışanın aşırı niteliklilik özelliği ile örgütsel sinizm ilişkisinde iyi oluşunun aracı etkisi. OPUS International Journal of Society Researches, 17(33) 303-331. https://doi.org/10.26466/opus.804170.
Tosten, R., Avci, Y. E. & Sahin, E. (2017). The relations between the organizational happiness and the organizational socialization perception of teachers: The sample of physical education and sport. European Journal of Educational Research, 7(1), 151-157. https://doi.org/10.12973/eu-jer.7.1.151.
Waterman, A. S., Schwartz, S. J. & Conti, R. (2008). The implications of two conceptions of happiness (hedonic enjoyment and eudaimonia) for the understanding of intrinsic motivation. Journal of Happiness Studies, 9, 41-79. 10.1007/s10902-006-9020-7.
Yenihan, B., Öner, M. & Balcı, B. (2016). İş doyumu ve yaşam doyumunun demografik özelliklerle ilişkisi: Sakarya'daki AVM'lerin çalışanları üzerine bir araştırma. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 4(1), 33-49.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
Yüksel, A. H. (2016). İletişim süreci ve sistem yaklaşımı açısından iletişim sürecinin incelenmesi. Kurgu Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Uluslararası Hakemli Dergisi, 6 (6), s. 15-63.
