Research article    |    Open Access
Journal of Research in Education and Teaching 2025, Vol. 14(2) 42-74

Ebeveynlerin Sosyal Problem Çözme Becerilerini Belirlemeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme ve Uygulama Çalışması

Nigar Eda Çetinkaya, Esin ACAR

pp. 42 - 74

Publish Date: December 31, 2025  |   Single/Total View: 3/2   |   Single/Total Download: 5/2


Abstract

This study did not aim to develop a valid and reliable scale to assess the social problem-solving skills of parents of primary school-aged children. The Social Problem-Solving Skills Scale developed within the scope of the research was administered to 300 parents living in Aydın province. Exploratory factor analysis revealed that two factors with eigenvalues ​​above 1 explained 42% of the total variance. Confirmatory factor analysis findings revealed that the model had a good fit (CFI = 0.915, AGFI = 0.880, RMSEA = 0.059, CMIN/DF = 2.052). The scale's internal consistency was high; Cronbach's alpha was calculated as 0.818 for the constructive problem-solving skills subscale, 0.766 for the non-constructive problem-solving skills, and 0.848 for the overall scale. Scale scores did not differ significantly to demographic variables such as parents' place of residence, age group, number of children, and level of education. However, significant differences were identified in some subscales based on parental status and cohabitation status. The findings demonstrate that the developed scale is a reliable and valid tool for assessing social problem-solving skills.

Keywords: Social problem solving, parenting, scale development, psychometric properties


How to Cite this Article?

APA 7th edition
Cetinkaya, N.E., & ACAR, E. (2025). Ebeveynlerin Sosyal Problem Çözme Becerilerini Belirlemeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme ve Uygulama Çalışması. Journal of Research in Education and Teaching, 14(2), 42-74.

Harvard
Cetinkaya, N. and ACAR, E. (2025). Ebeveynlerin Sosyal Problem Çözme Becerilerini Belirlemeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme ve Uygulama Çalışması. Journal of Research in Education and Teaching, 14(2), pp. 42-74.

Chicago 16th edition
Cetinkaya, Nigar Eda and Esin ACAR (2025). "Ebeveynlerin Sosyal Problem Çözme Becerilerini Belirlemeye Yönelik Bir Ölçek Geliştirme ve Uygulama Çalışması". Journal of Research in Education and Teaching 14 (2):42-74.

References

    Abraham, M. M., Kathryn, A. K. (2013). Positive and Negative Emotions and Coping as Mediators of Mother Child Attachment and Peer Relationships. Merrill Palmer Quarterly, 59(4), 399–425.

    Aksu, M. (2015). Ebeveynlerin Sosyal Sorun Çözme Becerileri İle Çocukların Sosyal Uyumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Antalya.

    Alisinanoğlu, F., Kesicioğlu, O.S. (2010). Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Davranış Sorunlarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi (Giresun İli Örneği). Kuramsal Eğitimbilim, 3(1): 93- 110.

    Anderson, J.C., Gerbing D.W. (1984). The Effect Of Sampling Error On Convergence, İmproper Solutions, And Goodness-Of-Fit İndices For Maximum Likelihood Comfirmatory Factor Analysis. Psychometrika, 49, 155- 173.

    Aunola, K., Nurmi, J. E. (2005). The role of parenting styles in children's problem behavior. Child Development, 76(6), 1144- 1159.

    Avcıoğlu, H. (2007). Sosyal Becerileri değerlendirme ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması (4-6 Yaş). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 93-103.

    Ayvaz Tuncel, Z., Demirel, M. (2010). İlköğretim öğrencilerinin sosyal sorun çözme becerilerinin geliştirilmesine ilişkin bir çalışma. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi,21(1), 25-44.

    Börkan, B., Erkman, F., Keskiner, P. (2014). Effects of parental power/prestige and acceptance on the psychological adjustment of turkish youth. Cross-Cultural Research,48(3), 316-325

    Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design, Cambridge, MA: Harvard University Press.

    Bulut Serin, N., Derin, R. (2008). İlköğretim öğrencilerinin kişilerarası problem çözme becerisi algıları ve denetim odağı düzeylerini etkileyen faktörler. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 5 (1), 1-18.

    Büyüköztürk, Ş., Şekercioğlu G., Çokluk Ö. (2010). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik: SPSS ve LISREL Uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

    Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem Akademik Yayıncılık.

    Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. (2024). Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri (36. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

    Cartıllı, K., Bedel, A. (2015). Sosyal Problem Çözme Beceri Eğitiminin Annelerin Sosyal Problem Çözme ve Çocuk İlişkisine Etkisi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5 (43) 95-105.

    Ceylan, Ş. (2009). Vineland Sosyal-Duygusal Erken Çocukluk Ölçeğinin Geçerlik-Güvenirlik Çalışması ve Okul Öncesi Eğitim Kurumuna Devam Eden Beş Yaş Çocuklarının Sosyal-Duygusal Davranışlarına Yaratıcı Drama Eğitiminin Etkisinin İncelenmesi.(Yayınlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

    Cole, D.A. (1987). Utility of confirmatory factor analysis in test validation research. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 55, 1019-1031.

    Coley, R. L., Kull, M. A. ve Carrano, J. (2014). Parental endorsement of spanking and children’s internalizing and externalizing problems in African American and Hispanic families. Journal of Family Psychology, 28(1), 22.

    Çağdaş, A.(1997). İletişim dilinin 4-5 yaş çocuklarının sosyal gelişimine etkileri. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

    Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., Büyüköztürk, Ş. (2010). Çok Değişkenli İstatistik SPSS ve LISREL Uygulamaları, (Birinci baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.

    D’Zurilla, T. J., Nezu, A. M. (1990). Development and Preliminary Evaluation of The Social Problem-Solving İnventory. Psychological Assessment, 2 (2), 156-163.

    D’Zurilla, T. J.,Nezu, A. M. (2010). Problem-Solving Therapy. In K.S. Dobson (Ed.), Handbook of Cognitive-Behavioral Therapies (pp.197-225). New York: Guilford Press.

    Demirkaya, H. (2012). Bireysel ve Örgütsel Boyutlarıyla Sosyal Davranış. İstanbul:Umuttepe

    Dıshıon, T. J., Patterson, G. R. (2006). The Development and Ecology of Antisocial Behavior in Children and Adolescents. John Wiley & Sons, Inc

    Dinçer, Ç., Baş, T., Teke, N., Aydın, E., İpek, S., Göktaş, İ. (2019). Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Kişiler Arası Problem Çözme ve Sosyal Becerileri ile Akran İlişkilerinin Değerlendirilmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 882-900.

    Dizman, H., Gürsoy, F. (2005). İlköğretim Dördüncü ve Beşinci Sınıfa Devam Eden Anne Yoksunu Olan ve Olmayan Çocukların Saldırganlık Eğilimleri. Kastamonu Eğitim Dergisi,13(2), 437-446.

    D'zurilla, T. J., Nezu, A. M. (2010). Problem-Solving Therapy. In K. S. Dobson (Ed.), Handbook of Cognitive-Behavioral Therapies (pp. 197–225). Guilford Press.

    Eisenberg, N., Zhou, Q., Spinrad, T. L., Valiente, C., Fabes, R. A., Liew, J. (2005). Relations among Positive Parenting, Children's Effortful Control, and Externalizing Problems: A Three‐Wave Longitudinal Study. Child Development, 76(5), 1055-1071.

    Elias, M. J., Tobias, S. E. (1996). Social Problem Solving: Interventions in The Schools. New York: Guilford Press.

    Erkman, F., Rohner, R. P. (2006). Youths’ Perceptions of Corporal Punishment, Parental Acceptance and Psychological Adjustment in A Turkish Metropolis. Cross-Cultural Research,40(3), 250-267.

    Ersanlı, K. (2012). Benliğin Gelişimi ve Görevleri. Ankara: Tarcan Matbaa Yayıncılık.

    Eskin, M., Aycan, Z. (2009). Gözden Geçirilmiş Sosyal Sorun Çözme Envanteri’nin Türkçeye (Tr-SSÇE-G) Uyarlanması, Güvenirlik ve Geçerlik Analizi. Türk Psikoloji Yazıları, 12 (23), 1-10

    Fabes, R. A., Gaertner, B. M., Popp, T. K. (2006). Getting Along with Others: Social Competence in Early Childhood. In K. McCartney & D. Phillips (Eds.), Blackwell Handbook Of Early Childhood Development (pp. 297–316). Blackwell Publishing.

    Fox, N. A., Shifter, C. A. (2005). Emotional Development. Child Development. Hopkins, B., Barr, Rg, Michel, Gf & Rochat, P.(Eds.). Cambridge: Cambridge University Press

    Gülay, H., Akman, B. (2009). Okul Öncesi Dönemde Sosyal Beceriler. Ankara: Pegem Akademi.

    Hay, D. F., Pawlby, S. (2003). Children's and Mothers’ Psychological Problems. Wales: Cardiff University.

    Henderson, L., Banerjee, R., Smith, C., Buell, S. (2000). Social Anxiety, Negative Emotion, and Social Cognition in children: Results of Social Skills Groups. http://shyness.com/wp-content/ socialcognition-children.

    Janssens, J. M. A. M., Gerris, J. R. M. (1992). Child Rearing, Empathy, And Prosocial

    Development. In Janssens, J.M. A. M. & Gerris, J. R.M. (Eds.), Child Rearing: Influence on Prosocial and Moral Development. Amsterdam: Swets and Zeitlinger. pp. 57-75.

    Jöreskog, K.G., Sörbom, D. (1993) LISREL 8: Structural Equation Modeling With The SIMPLIS Command Language. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates Publishers.

    Karakuş, A. (2008). Okul Öncesi Sosyal Davranış Ölçeği Öğretmen Formu’nun Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

    Keenan, K., Wakschlag, L. S. (2000). More Than The Terrible Twos: The Nature and Severity of Behavior Problems in Clinic-Referred Preschool Children. Journal Of Abnormal Child Psychology, 28(1), 33-46

    Latouf, N. C. (2008). Parenting styles affecting the behavior of five-year olds. Master’s Thesis. University of South Africa, Pretor.

    Mantzicopoulos, P.Y., Oh-Wang, Y. (1998). The Relationship of Psychosocial Maturity To Parenting Quality and İntellectual Ability for American and Korean Adolescents. Contemporary Educational Psychology, 23, 195–206.

    Marsh, H.W., Hocevar, D. (1988). A New More Powerful Approach To Multitrait-Multimethod Analyses: Application of Second-Order Confirmatory Factor Analysis. Journal of Applied Psychology, 73, 107-117.

    Marsh, H.W., Balla, J.R., McDonald, R.P. (1988). Goodness-of-Fit İndexes in Confirmatory Factor Analysis: The Effect of Sample Size. Psychological Bulletin, 103, 391-410.

    Mchale, S. M., Dariotis, J. K., Kauh, T. (2003). Social Development and Social Relationships in Middle Childhood. I. B. Weiner, Handbook Of Psychology Developmental Psychology (S. 241-266). Florida: John Wiley & Sons.

    Onaylı, S., Erdur Baker, Ö. (2013). Mother-Daughter Relationship and Daughter’s Self Esteem. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 84, 327-331.

    Putallaz, M., Gottman, J. M. (1981). An İnteractional Model of Children's Entry into Peer Groups. Child Development, 52(3), 986-994.

    Raikes, H. A., Thompson, R. A. (2008). Attachment Security and Parenting Quality Predict Children’s Problem-Solving, Attributions, and Loneliness with Peers. Attachment & Human Development, 10(3), 319- 344.

    Reid, M. J., Webster-Stratton, C., Hammond, M. (2007). Enhancing A Classroom Social Competence and Problem-Solving Curriculum by Offering Parent Training To Families of Moderate-To High-Risk Elementary School Children. Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology, 36(4), 605-620.

    Rice, W. R., Holland, B. (1997). The Enemies within: Intergenomic Conflict, İnterlocus Contest Evolution (İce), and The İntraspecific Red Queen. Behavioral Ecology and Sociobiology, 41(1), 1-10.

    Rudy, D., Grusec, J. E. (2006). Authoritarian Parenting in İndividualist and Collectivist Groups: Associations with Maternal Emotion and Cognition and Children's Selfesteem. Journal of Family Psychology, 20(1), 68.

    Tavşancıl, E. (2002). Tutulumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi. (4. Baskı). Ankara: Nobel Basım Yayın.

    Tezbaşaran, A. A. (1996). Likert Tipi Ölçek Geliştirme Kılavuzu. Ankara: Psikologlar Derneği Yayınları.

    Totan, T., Yöndem, Z. D. (2007). Ergenlerde Zorbalığın Anne, Baba ve Akran İlişkileri Açısından İncelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 8(2), 53-68.

    Ünübol, M. (2011). Üç Farklı Yaş Grubunda Ebeveyn Kabul-Reddi Ve Genel Psikolojik Uyumun İncelenmesi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

    Weissberg, R. P., Gesten, E. L., Rapkin, B. D., Cowen, E. L., Davidson, E., Flores de Apodaca, R., McKim, B. J. (1981). Evaluation of A SocialProblem-Solving Training Program for Suburban and İnner-City Third-Grade Children. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 49 (2), 251-261.

    Yaban, E. H., Yükselen, A. (2007). Korunmaya Muhtaç 7-11 Yaş Grubundaki Çocukların Sosyal Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 18(1), 49-67.

    Yavuzer, H. (2012). Çocuk Psikolojisi (34. Baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.

    Yılmaz, E. (2016). 48-72 Aylık Çocuklara Yönelik Sosyal Problem Çözme Becerileri Ölçeğinin Geliştirilmesi (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

    Yiğen, E. (2005). Zonguldak İl Merkezinde Yuvaya Giden 3-6 Yaş Grubu Çocuklarda Kardeş Kıskançlığının Değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Zonguldak.